Tabela 7 Czynniki mechaniczno

„Tabela 7. Czynniki mechaniczno wpływające na angiogcnezę wg R. L. Barnhill i R. L. Ryan (1982)
Odmienności morfologiczne i szczególne warunki rozwoju sieci naczyniowej nowotworów idą w parze z jej zmienionymi właściwościami czynnościowymi. Jedną z ważnych cech ściany naczyniowej nowotworów jest jej zwiększona przepuszczalność, w tym także dla substancji wielkocząsteczkowych. Jest ona uwarunkowana zarówno niedojrzałością morfologiczną, jak i niedotlenieniem ściany, co sprawia, że wraz ze wzrostem przepuszczalności naczyń wzrasta ciśnienie osmotyczne tkanki nowotworowej i znacznie zwiększa się w niej objętość przestrzeni pozanaczyniowej.
Naczynia przebiegające w nowotworze są pozbawione unerwienia, a elementy kurczliwe ściany są bardzo nieliczne, albo w ogóle ich nie ma. Powoduje to całkowity brak reaktywności naczyń nowotworu na bodźce farmakologiczne i nerwowe, prowadząc do paradoksalnych efektów po zadziałaniu różnego rodzaju czynników. Przykładowo, mając na celu zwiększenie przepływu krwi i podwyższenie stopnia utlenowania komórek nowotworowych, próbowano umieszczać napromieniowanych chorych w komorze hiperbarycznej z podwyższonym stężeniem tlenu. Okazało się jednak, że leczenie takie daje gorsze efekty niż konwencjonalne metody radioterapii. Mechanizmy tego zjawiska wyjaśniają badania Kruuva, Incha i Mc Crediego, którzy mierzyli stężenie tlenu bezpośrednio w tkance nowotworowej zwierząt, którym podano do oddychania tlen w wysokim stężeniu, wraz z lekami rozszerzającymi naczynia krwionośne. Stwierdzili oni, że stężenie tlenu rozpuszczonego w tkance nowotworu nie wzrastało jak tego oczekiwano, a malało w porównaniu z grupą kontrolną. Przyczyną tego jest zdaniem autorów utrata receptorów i efektorów reakcji naczyniowej w łożysku krwionośnym nowotworu. Powoduje to zwiększenie przepływu krwi w sprawnie reagujących na bodźce chemiczne naczyniach otoczenia nowotworu, przy jego równoczesnym zmniejszeniu w guzie wskutek „podkradania" z sieci naczyniowej nowotworu. Zmienioną reaktywność naczyń w nowotworze na różne bodźce farmakologiczne stwierdzono dla wielu substancji i próbuje się to wykorzystać dla celów diagnostycznych, np. w kolposkopii po podaniu oktapresyny i wazopresyny, czy też w diagnostyce rentgenoangiograficznej raków z komórek nerkowych po podaniu adrenaliny.“(6)